piątek, 24 stycznia 2025

SIOUKS

 Siouks (Sioux) - nazwa wywodząca się od zniekształconego przez osadników francuskiego słowa "nadeweiseweg" (Nadouessioux)(małe węże) lub "nadeweisiw" (mały wąż) - nazwy obraźliwej, nadawanej Dakotom przez ich śmiertelnych wrogów, Indian z plemienia Odżibwejów (Ojibwe)



SĄD LYNCHA

Sąd Lyncha - (od nazwiska sędziego i plantatora ze stanu Wirginia, Charlesa Lyncha, 1726-1786) sąd prerii polegający na sądzeniu przestępcy przez przygodowych świadków i poszkodowanych. Jedyną karą mogła być kara śmierci. Obowiązujące prawo nie uznawało tego rodzaju procedury sądowej, ale na dalekich pustkowiach <Dzikiego Zachodu> mało się liczono z przepisami prawa. 



czwartek, 23 stycznia 2025

BONANZA

 Bonanza to bogata żyła złota, ale również bardzo popularny serial <westernowy> nakręcony w USA w latach 60' 




TOMBAK

 Tombak to stop miedzi, cyny i cynku imitujący złoto

STOPA ANGIELSKA

Stopa angielska to angielska jednostka długości odpowiadająca 0,3048 m: 1 stopa = 12 cali = 30,48 cm = 1/3 jara  

STETSON

 Popularna marka kapeluszy kowbojskich, która istnieje od 1865 roku. Firmę założył John B. Stetson w Filadelfii. Dziś marka jest liderem w produkcji kapeluszy.


 

środa, 22 stycznia 2025

WIELKIE JEZIORA

 Great Lakes - grupa pięciu jezior pochodzenia tektoniczno-polodowcowego w Ameryce Północnej na pograniczu USA i Kanady

Do jezior tych zaliczamy: Huron, Ontario, Erie, Michigan i Górne 



KANADYJSKA POLICJA KONNA

 Kanadyjska Królewska Policja Konna, albo Żandarmeria Królewska w Kanadzie została utworzona 23 maja 1873 roku jako Północno-zachodnia Policja Konna. Aktualną nazwę zaczęto używać od 1920 roku. To państwowa policja, która działa na poziomie prowincjonalnym jak i federalnym.

Powodem założenia tej formacji był coraz większy i niekontrolowany napływ wszelakiej ludności, nie rzadko wyjętej spod prawa, z terenów USA.

Żandarmeria ta z racji swoich charakterystycznych czerwonych wierzchnich mundurów, byłą często określana jako "Czerwone kurtki" 



wtorek, 21 stycznia 2025

PIĘCIOKSIĄG SOKOLEGO OKA

 Pięcioksiąg Sokolego Oka lub Opowieści Skórzanej Pończochy to cykl pięciu powieści przygodowo-historycznych stworzonych w latach 1827-1841 przez amerykańskiego pisarza Jamesa Fenimore'a Coopera. Ich akcja rozgrywa się w drugiej połowie XVIII wieku w Ameryce Północnej wśród pionierów i Indian.



Do pięcioksięgu należą:

Pogromca zwierząt

Ostatni Mohikanin

Tropiciel śladów

Pionierowie

Preria


poniedziałek, 20 stycznia 2025

DIME NOVELS

 "Powieści dziesięciocentowe" - nazwa wiąże się z tym, iż każdy tomik takiej książki kosztował właśnie dziesięć centów (dime). W latach 1860-1898 ukazało się w USA ponad 3185 tytułów tego typu powieści, z których 2/3 opisywało życie na zachód od Missisipi. Nie były to jeszcze <westerny> bowiem pierwszy, pod tytułem Wirgińczyk, ukazał się dopiero w 1902 roku. Jego autor, Owen Wister, który opisał dzieje pewnego <kowboja> z Wirginii, został uznany za "ojca" wszystkich późniejszych powieści noszących miano <westernów>

KRYTY WÓZ

 (ang. covered wagon) pojemny czterokołowy pojazd zaprzęgowy z płóciennym zadaszeniem, koloru białego, rozpiętym na łukowatych pałąkach. Używany na skalę masową na <Dziki Zachód> nazywany "okrętem prerii" 



WINCHESTER

 Amerykański karabin powtarzalny z II połowy XIX wieku. Pierwszy produkt firmy Winchester Repeating Arms Company, który zapoczątkował jej cieszącą się ogromną popularnością serię karabinów z charakterystycznymi zamkami dwutaktowymi przeładowywanymi dźwignią (lever-action) 




GEORGE AMSTRONG CUSTER

 Oficer kawalerii amerykańskiej, podpułkownik i brevet generał - major armii regularnej oraz generał - major ochotników. Absolwent Akademii Wojskowej West Point. Wsławił się odwagą i brawurą w kampaniach wojny secesyjnej, ale przede wszystkim bitwą z Indianami pod Little Bighorn w której - wraz z całym oddziałem - poniósł śmierć 25 czerwca 1876 roku. Urodził się zaś, 5 grudnia 1839 r. w New Rumley, Ohio, USA.



UNION PACIFIC RAILROAD

 Amerykańskie przedsiębiorstwo kolejowe powstałe w 1862 roku na mocy Pacific Railroad Act of 1862. Jednym z ważniejszych momentów było połączenie się z koleją Central Pacific 10 maja 1869



niedziela, 19 stycznia 2025

MILA HANSKA

Mila Hanska - (Długie Noże) w ten sposób Indianie nazywali kawalerię białych ludzi 

CHAKA DEE WAKPA

 Chaka dee Wakpa to indiańska nazwa <rzeka prochowa> <powder river>

BIGHORN SHEEP

 Dzika owca wielkoroga (gruboroga), muflon kanadyjski (łac. Ovis cerevisa) jeden z dwóch (obok owcy jukońskiej) gatunków górskiej owcy, żyjących w Ameryce Północnej. Od nich wzięło nazwę całe pasmo - Big Horn i od nich przybrała nazwę rzeka <Bighorn river> Masa ciała osiąga 140 kg, przy długości 1,6 m, wysokość w kłębie wynosi 95 cm. Futro zwierzęcia w części grzbietowej ma wybarwienie szarobrunatne, a spodem jaśniejsze. Rogi łukowato wygięte, duże.





HOWGH

 Howgh jest wyrazem ińdiańskim, służy do nadawania dobitności temu, co się powiedziało, a znaczy tle co: amem, basta, tak będzię, a nie inaczej  





CZARNE GÓRY

 (ang. Black Hills) Czarne Góry (południowa Dakota) pasmo górskie na granicy stanów Dakota Południowa i Wyoming w USA wznoszący się na terenie Wielkich Równin. Region ten, z powodu swojego odcięcia od Gór Skalistych ma wiele cech geologicznej anomalii i jest prawdopodobnie pochodzenia wulkanicznego. Uważany był przez Indian za miejsce święte, zwane przez nich Paha Sapa



WAMPUM

 Rodzaj pasa z koralików, spleciony w określony wzór, stosowany przez Indian, oparty na ustnej tradycji służył do utrwalania i potwierdzania ważnych wydarzeń. 



ZŁE ZIEMIE

 (ang. Bad Lands) Złe Ziemie, jałowe dotknięte erozją tereny na granicy stanów Południowa Dakota i Montana. Przez Indian nazywane: Płonąca ziemia


PAHA SAPA

  Paha Sapa - indiańska nazwa na < Black Hills >